Triumf dramatu

Triumf dramatu

Elżbieta Baniewicz

Dżanus. Dramatyczne przypadki Janusza Głowackiego

Wydawnictwo: Marginesy

Gdyby zapytać kilka przypadkowych osób, kim był Janusz Głowacki, z pewnością nie raz, nie dwa padłaby odpowiedź: dziennikarzem, publicystą, komentatorem. Za sprawą telewizji informacyjnych, w których Głowacki gościł, gdy coś ważnego działo się w USA, w ostatnich latach pełnił rolę niezawodnego eksperta i autorytetu w sprawach Ameryki. Tymczasem na księgarskim rynku pojawiła się publikacja Elżbiety Baniewicz, przekonująca, że powinniśmy go pamiętać przede wszystkim jako pisarza, znakomitego dramaturga o międzynarodowej renomie.

Odnosząc się do aktywności pisarza w mediach i jego wizerunku playboya, łatwo dać się zwieść podtytułowi wspomnianej publikacji: Dramatyczne przypadki Janusza Głowackiego, który pozwala podejrzewać, że książka tabloidowo odsłaniania kulisy osobistych, rodzinnych, miłosnych dramatów bohatera. Mylące może być też – z pewnością dla wielu sensacyjne – umieszczone na początkowych kartach książki zdjęcie pisarza przed procesem o nudyzm. Baniewicz pisząc o Głowackim stawia nie na smaczki z jego prywatnego życia, ale na gruntowną analizę twórczości. Wspomniane dramatyczne przypadki to przypomniane przez krytyczkę losy jego sztuk teatralnych, które zagościły na światowych scenach.

Po lekturze Dżanusa wątpliwości budzić może zbyt pochopne zaliczenie tej publikacji do biografii. Wydaje się, że należy zrobić jej miejsce wśród pozycji dotyczących historii teatru i dramatu. I to nie tylko polskiego ale i powszechnego, bo pisząc o sztukach Głowackiego, który odniósł sukces w USA (gdzie sztuki europejskie są szczególnie źle widziane, kojarzą się z trudną filozofią, nudą i przekonaniem, że nie da się na nich zarobić), autorka precyzyjnie odtwarza realia, w jakich były wystawiane. Odnosi się do ówczesnej kondycji rodzimego teatru i trendów w sztuce scenicznej, a także sugestywnie przywołuje klimat Ameryki, ciekawie opisując mechanizmy funkcjonowania oraz ścieżki kariery na Broadwayu.

Janusz Głowacki to według Baniewicz uważny obserwator życia z talentem reporterskim, operujący w swoich tekstach groteską i ironią, posługujący się absurdalnym poczuciem humoru, szczególnie wyczulony na wszelką manipulację, godzący w społeczne stereotypy. Miesza gatunki, używa środków wyrazu charakterystycznych dla mediów czy kina, a jego twórczość dostarcza badaczom rozmaitych dylematów interpretacyjnych. Przytoczony w książce, bogaty materiał krytyczny dowodzi, jak rozbieżnie odczytywane były teksty Głowackiego w kraju i za granicą i jak niejednoznaczne i odmienne okazywały się ich sceniczne adaptacje.

W książce Elżbiety Baniewicz znalazło się też miejsce na przypomnienie ważnej części jego dorobku pisarskiego – prozy i tekstów dziennikarskich oraz na wzmianki o sztukach radiowych. Rarytasem są także opublikowane tu prywatne fotografie, zdjęcia z planów filmowych i spektakli teatralnych, programy teatralne, afisze oraz recenzje z krajowej i zagranicznej prasy. Książkę dopełnia wykaz realizacji sztuk Głowackiego oraz Kalendarium życia i twórczości. Kto ją przeczyta, z pewnością z wielką ochotą powróci do lektury tekstów słynnego Dżanusa.

at

Facebook Comments
Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *